Mikołajki – grudniowe święto dla wszystkich!
Mikołajki – grudniowe święto dla wszystkich!

Rozpoczął się najbardziej magiczny miesiąc w ciągu roku. Bezsprzecznie jest to miesiąc prezentów i radosnych niespodzianek, a pierwszą okazją do obdarowywania bliskich są oczywiście mikołajki. W odróżnieniu od uroczystej Gwiazdki mikołajkowe święto zwykle celebruje się znacznie skromniej, stawiając na symboliczne prezenty, które mają zaakcentować uczucia, jakie żywimy do bliskich nam osób. Tradycja wręczania prezentów praktykowana jest na całym świecie, jednak Mikołaj, w zależności od kraju, regionu lub kultury może przybierać różne postaci i obdarowywać dzieci w innym czasie. Zachęcamy do przeczytania dzisiejszego wpisu, który wyjaśnia, kim tak naprawdę był św. Mikołaj oraz jakie są zwyczaje w Polsce i na świecie związane z tym dniem.

Spis treści: 

1. Kim był św. Mikołaj?

2. Wygląd św. Mikołaja

3. Zwyczaje związane z tym dniem

4. Mikołajki w innych krajach 

 

 

 

1. Kim był św. Mikołaj?

Święty Mikołaj to postać znana niemal na całym świecie. Zarówno młodsi, jak i starsi wierzą, że w nocy z 5 na 6 grudnia zagląda do domów i pozostawia dla każdego członka rodziny po drobnym upominku. Jednakże, kim tak naprawdę był święty Mikołaj i jaka jest jego historia?

Mianowicie urodził się ok. 270 roku i zapisał się w historii jako biskup Miry w Licji. Nie ma zbyt wielu źródeł historycznych, które przybliżałyby nam historię jego życia. Wiadomo jednak, że urodził się w Patarze (tereny obecnej Turcji) w majętnej rodzinie. Mógłby spokojnie korzystać z bogactwa, które odziedziczył po rodzicach, jednak zamiast tego zajął się pomocą ubogim, a zwłaszcza dzieciom. Najmłodszych zawsze obdarowywał jedzeniem i innymi przydatnymi im rzeczami.

Jego hojne miłosierdzie i pomoc bliźnim spowodowała, że został wybrany na biskupa. I mimo tak ważnej funkcji wciąż angażował się w pomoc ludziom, m.in. uratował od śmierci sześciu niesłusznie oskarżonych żołnierzy, a także uchronił całe miasto przed głodem, tym samym zyskując sobie sławę cudotwórcy. Głównym ośrodkiem jego kultu, gdzie przechowywane są także jego relikwie, jest włoska wyspa Bari.

 

 

2. Wygląd świętego Mikołaja

Święty Mikołaj na przestrzeni wieków zmienił także swój wygląd. Dawniej był to poważny, dostojny i pełen godności biskup, który chodził w ceremonialnych szatach kościelnych, w biskupiej infule, trzymający w dłoni biskupią infułę – taki wizerunek św. Mikołaja przedstawiony jest na ikonach, starych rycinach czy obrazach religijnych.

Współczesny wizerunek św. Mikołaja zawdzięczamy znanemu wszystkim koncernowi Coca-Cola, który w latach 30. XX wieku zaczął popularyzować dzięki reklamom swoich produktów taką "wersję" Mikołaja. Dość szybko utrwaliła się ona, wypierając tym samym tradycyjny wygląd Mikołaja jako biskupa z mitrą na głowie i pastorałem w ręce.

Dzisiaj wygląda znacznie bardziej sympatycznie i dostępnie. Św. Mikołaj stał się tęgim, krzepkim, zdrowo wyglądającym staruszkiem, zawsze tryskającym dobrym humorem. Św. Mikołaj przez swoje podróże ma zarumienioną twarz, bez przerwy śmiejące się oczy, długą, białą brodę i białe, gęste wąsy. Mikołaj ubiera się na czerwono, a jego atrybutem jest duży worek wypełniony prezentami.

 

 

3. Zwyczaje związane z tym dniem

Mikołajki tj. 6 grudnia to wyjątkowy dzień w ciągu roku. Czekają na niego przede wszystkim dzieci, ale także wielu dorosłych. Bez względu na wiek, każdy lubi dostawać prezenty i nawet najdrobniejszy upominek przynosi radość. Historia mikołajkowego obdarowywania dzieci sięga aż średniowiecza. Już wtedy organizowano dla najmłodszych przedstawienia, które przybliżały im postać świętego Mikołaja biskupa, cudotwórcy i patrona dzieci. 

Początków tradycji obdarowywania dzieci prezentami w mikołajki upatruje się w zwyczaju XII-wiecznych francuskich zakonnic, które w wigilię święta Mikołaja podrzucały drobne upominki ubogim dzieciom. W późniejszych źródłach również pojawiają się wzmianki o takim zwyczaju, który przetrwał do dzisiaj. I choć próbowano przenieść zwyczaj na okres bożonarodzeniowy i uczynić Dzieciątko Jezus odpowiedzialnym za przynoszenie prezentów, to jednak postać Mikołaja na tyle zakorzeniła się w powszechnej świadomości, że to właśnie 6 grudnia głównie kojarzy się z upominkami od Mikołaja.

Mikołaj przynosi prezenty nie tylko 6 grudnia, ale także w Wigilię, a ponieważ ma dużo pracy jednej nocy, ma swoich zastępców i zastępczynie. W Wigilię prezenty przynoszą:

  • Gwiazdka – Dolny Śląsk,

  • Gwiazdor – Wielkopolska, Kaszuby i Kujawy,

  • Dzieciątko Jezus – Śląsk,

  • Aniołek – Małopolska i Śląsk Cieszyński,

  • Dziadek Mróz – Podlasie.

 

W XIX wieku św. Mikołaj odwiedzał dzieci razem z diabłem i aniołem, a współcześnie podział na dobrą i złą drużynę Mikołaja widać podczas obchodów tzw. Mikołajów Beskidzkich.

 

 

4. Mikołajki w innych krajach

Mikołajki celebruje się nie tylko w Polsce, ale także w wielu innych krajach. Nie wszędzie jednak to grudniowe święto obchodzone jest tak samo. Pod względem zwyczajów najbliżej nam do Czech i Słowacji, gdzie Mikołaja także wita się 6 grudnia. Sędziwy pan z brodą przybywa do dzieci w towarzystwie anioła i czarta – to oni podpowiadają mu, który maluch był grzeczny i zasługuje na podarunek, a komu należy się rózga. W Hiszpanii i w USA dzieci także wyczekują Mikołaja w pierwszą niedzielę adwentową. W obu krajach na upominki przygotowuje się specjalne skarpety, do których maluchy chowają listy z życzeniami. W mikołajkowy wieczór starszy pan w czerwonym płaszczu zabiera korespondencję, a w ich miejsce zostawia prezenty.

W wielu państwach mikołajki obchodzi się dzień wcześniej niż u nas. 5 grudnia prezenty otrzymują dzieci w Belgii i Holandii. Rolę skrytek na upominki pełnią tam buty i koszyki, które wieczorem wystawia się przed dom. Starszy pan przybywa nie w czerwonym, ale w czarnym stroju, pobrudzonym sadzą z komina. Mikołajkowymi prezentami dla maluchów są czekoladowe łakocie w kształcie pierwszych liter ich imion. Belgijskie i holenderskie dzieci nie zapominają także o zwierzętach Świętego Mikołaja. Zmęczone renifery mogą posilić się specjalnie przygotowanymi dla nich przysmakami – marchwią i pachnącym sianem.

W Niemczech początek grudnia to okazja dla Mikołaja, żeby sprawdzić, jak sprawują się małe urwisy. Dziadek z białą brodą wędruje od domu do domu z wielką księgą, w której sporządza notatki na temat zachowania każdego malca. Grzeczne dzieci otrzymują słodycze i wiedzą już, że w świąteczne wieczór mogą liczyć na upragnione podarunki pod choinką. Latorośl, która sprawia rodzicom wiele problemów, za karę dostaje rózgę, węgiel albo… ziemniaki. Czy ktoś jeszcze wątpi, że warto być grzecznym przez cały rok?

Co ciekawe, w niektórych krajach Świętego Mikołaja zastępują inne baśniowe postacie. W Szwecji od dawna w tej roli występuje skrzat Jultomte, który pojawia się z prezentami dopiero w wigilijny wieczór. We Włoszech na świąteczne upominki trzeba czekać aż do święta Trzech Króli. W tym dniu maluchy odwiedza wiedźma Befana.

Z kolei francuskie dzieci czekają na dziadka z brodą, ale nie jest to Mikołaj. Pere Noel, czyli "Bożonarodzeniowy ojciec" to postać świecka, zupełnie niezwiązana z tradycją katolicką, czy anglosaską. Dzieci w Syrii zamiast Mikołajek świętują Nowy Rok, a prezenty roznosi im… świąteczny wielbłąd.

Źródło: dobreskladniki.wp.pl/mamotoja.pl/edziecko.pl

Blog kategorie
Blog chmura tagów
do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium